مشتاقان حرکت

امید از پس ناامیدی ...

متن فارسی از : فرزین آقازاده

  

"تِپ‌تِپ ، ترق تروق ، پاپ ... ؛ این صدای مغز است که به‌گوش می‌رسد . مثل اینکه این مغز درحال صحبت کردن با ماست اما به زبانی که فهم آن دشوار است . میلیونها یاختۀ عصبیِ آن وقتی که فعال می‌شوند ، انگار همه باهم آوازی سرداده‌اند که نوای آن به‌گوش ما مثل خِش‌خِشِ رادیو به‌وقت تنظیم موج آن می‌آید . در این شلوغ پلوغی یک دفعه صدای پاپّ ِ بلندی شنیده می‌شود ... و دوباره و دوباره ... واقعاً که چه معرکه‌ای است! ... "

          مغزی که سروصدای آن به‌گوش می‌رسد ، ازآن ِ مردی جوان است که ته‌ریشی دارد و دایم لمس و بی‌حرکت روی یک صندلی نشسته . او قربانیِ درگیریِ ناخواسته در دعوا و چاقوکشی اوباش است . بلایی که سه سال‌و‌نیم پیش بر سرش آمده و از آن زمان از ناحیۀ گردن به پایین فلج شده است . اکنون او مجبور است مدام صدای قُل‌قُل ِ دستگاه تنفس مصنوعی را در گوش خود تحمل کند . «مَتیو نَگل» جوان 25ساله‌ای است که روزی ستارۀ تیم فوتبال دبیرستان خود در شهر «وِیمُث» ایالت ماساچوست آمریکا بود و اکنون بی‌حس و ناتوان روی یک صندلی افتاده و درآرزوی این است که شاید بار دیگر ذره‌ای از توانائیهایش را هم که شده بازیابد  . . .

                                                                                

((دانشمندان در دانشگاه «اِم آي تي» نخستين شواهد عيني از فرآيندِيادگيري را به‌دست آورده‌اند))

ترجمه از : فرزین آقازاده

           شهر كمبريج در ايالت ماساچوست و دانشگاه اِم‌آي‌تي ، جايي است كه پژوهشگرانش در تأييد واقعيتي كه بيش از 30 سال پيش بيان شده بود ، شواهدي يافته‌اند . ايشان پژوهشگران مؤسّسۀ «پيكُووِر» وابسته به دانشگاه ام‌آي‌تي و يارانشان هستند كه در زمينۀ حافظه و يادگيري به پژوهش سرگرم‌اند و يافته‌هاي خود را در شمارۀ 25اُم آگوست «ساينس» ارائه كرده‌اند از اين قرار كه شواهدي را مشاهده كرده‌اند كه نشان مي‌دهد درطي فرآيند يادگيري ، برخي از ارتباطات ميان ياخته‌هاي عصبيِ مغز محكمتر مي‌شوند .

استاد علوم اعصاب اين مؤسسه ، «مارك‌ اف بِر» ، گفته است كه : " ما توانسته‌ايم جلوۀ عيني چيزي را كه مدتهاست همه به آن باور دارند ، نشان دهيم ؛ اينكه درواقع هيپوكامپوس جایگاه صورت پذیرفتن پديدۀ «تقویت‌شدگی دیرپا» در طي يادگيري است و اين براي دانشمندانِ علومِ اعصاب خيلي مهم است چون بيش از سي سال است كه ما در بارۀ اين پدیده مي‌دانيم اما هميشه جاي چنین شواهدی خالي بوده است . "

يافته‌هاي مذكور ، در دو مقالۀ جداگانه كه هردو در همان شماره از نشريۀ ساينس به‌چاپ رسيده ، ارائه شده‌ اند . يكي از آنها ، مقالۀ «مارك بِر» است و ديگري كه آن نيز شرحي است بر پژوهشِ انجام گرفته ، با عنوان دور و درازِ «پيشرفتي اساسي در آگاهي ما از نحوۀ تقویت‌شدگی دیرپا به‌عنوان سازوكار عصبيِ به‌يادسپاري» ، مقاله‌اي‌ است كه به‌قلم سه تن از دانشمندان نوشته شده ، به نامهاي «تيم بْليس» از مؤسسۀ ملي پژوهشهاي پزشكي «ام‌آرسي» در انگلستان ، «گراهام كالينگْريج» از دانشگاه بريستُل ، و «سِرژ لارُش» از دانشگاه «پاريس- سود» .

در واقع «فرآيند تقویت‌شدگی دیرپا» در مغز ، نوعي شكل‌پذيري در مغز انسان است و اين خصوصيت جالب‌توجهي است كه مغز ما به هنگام تجربه كردن محيط پيرامون و در پاسخ به مشاهدات حسي از خود نشان مي‌دهد . در حين اين فرآيند سيناپسها و يا پيوندگاههاي ميان ياخته‌هاي عصبي ، تحكيم مي‌يابند و نيروي بيشتري مي‌گيرند و برعكس در پديده‌اي با عنوان «تضعیف‌شدگی دیرپا» ، سيناپسهاي بي‌استفاده به تدريج رنگ مي‌بازند ...

                                                                                

(( مبادی شکل گیری یک مغز اندیشمند ))

ترجمه از : فرزین آقازاده

قشر مخ محل صورت پذیرفتن بسیاری از فرایندهایی است که وجه ممیزۀ انسان از دیگر جانوران به شمار می رود ؛ این نوشته شرحی است مختصر بر پژوهش دانشمندان در چگونگی شکل گیری آن در حین رشد انسان

دكتر «ايرينا  بايسترُن» و همكارانش از بخش فيزيولوژي ، كالبدشناسي و ژنتيك دانشگاه آكسفرد با همكاري «پاسكو راكيك» ، استاد پيشتاز در علوم اعصاب از «دانشگاه يِيل» ، در مقاله­اي كه در نشريۀ «علوم اعصاب» از مجموعه نشريات «نيچر» منتشر كرده اند ، شرحي نو ارائه داده اند از ابتدايي ترين سلولهاي عصبي موجود در آن بخش از مغزِ درحال رشد انسان ، كه نهايتاً به قشر مغز ( Cerebral Cortex ) تبديل مي شود .

قشر مغز ، آگاهي انسان را بر عهده دارد و اصلي ترين نقش را در فرآيند دريافت و درك ، در حافظه ، در انديشيدن و نيز در سخنگويي ، هوش ، خودآگاهي و ديگر تواناييهاي ممتاز ذهني انسان بازي مي كند . قشر مغز كنشهاي ارادي انسان را نيز عهده دار است . بالغ بر چهل درصد وزن مغز يك انسان بالغ ، قشر آن است كه حدود بيست ميليارد ياختۀ عصبي ( يا «نورُن» ) را شامل مي شود . اين گروه پژوهشي دريافته اند كه نخستين ياخته هاي عصبي مربوط به قشر مخ ، بسيار زودتر از آنچه پيشتر تصور مي شد ،  آماده و مهياي انجام وظايف خود مي­شوند ، يعني تقريباً 31 روز پس از عمل لقاح ، زماني كه جنين فقط حدود 4 ميليمتر قد دارد و شبيه يك ويرگول است و در اين زمان هنوز نه دستها و پاها شكل گرفته اند و نه چشمها .

آنها در پژوهش خويش از روشهاي نوين بهره گرفته اند ، ازجمله از فناوريهايي كه به كمك آنها رديابي ژنهاي فعال شده در دل يك ياختۀ منفرد نيز ميسر مي شود . بدين طرق توانسته اند ياخته هاي عصبي اوليه را شناسايي كنند و آنها را «ياخته هاي سَلَف يا پيشين» ناميده اند ...

                                                                           

آيا خواهيم توانست خاطرات ناخوشايند را براي هميشه از ياد ببريم ؟

ترجمه از : فرزین آقازاده

دانشمندان ايتاليايي از توانايي پيراستن بخشهاي زايد خاطرات موشها و آنگاه انسانها سخن مي گويند :

آنها ادعا مي كنند كه شايد بتوان ياد هر واقعۀ ناخوشايند ويا آزاردهنده و ناگوار را از ذهن انسان زدود . پژوهشگران دانشگاه تورين ايتاليا در آزمايشهاي خود تلاش كرده اند تا اطلاعاتي را كه از صداهاي مربوط به يك تجربۀ ناخوشايند ( مثل يك تكانۀ الكتريكي ) در حافظۀ موشها باقي مانده بود دستكاري و پاكسازي كنند ...

                                                                                 

پژوهشگران آمريكايي دوشادوش پژوهشگران ايراني

چشم اندازي تازه در فهم چگونگي تبديل ياخته هاي پايه به ياخته هاي مغزي

 ترجمه از : فرزین آقازاده

آنچه دانشمندان در "مركز ملي پژوهشهاي نخستيان" در "دانشگاه علم و بهداشت اُرِگُن" کشف کرده اند ، بر چشم انداز تیرۀ سازوكار تبديل ياخته هاي پايه به ياخته هاي مغزي ، پرتویی نو افكنده است . اگر اين پژوهشها به موفقيت هاي بيشتري برسد ممكن است در آينده براي بيماريهايي چون پاركينسون و يا صدمات و جراحات وارد به مغزو نخاع و يا هر نوع آسيب دیدگی و تخريب ياخته هاي مغزي ، روشهاي درماني موثري بيابيم .

پژوهشگران اين مركز پژوهشي ، يك ژن مهم را شناسايي كرده اند كه به نظر مي آيد مسئول هدايت ياخته هاي پايه در تبديل به انواع مختلف ياخته هاي مغزي باشد . شناخت کامل این فرآیند ممکن است به آنجا بيانجامد كه بتوانيم ياخته هاي آسيب ديدۀ عصبي را جایگزین کنیم و از این طریق برخي از صدمات و بيماريهاي مغزي و نخاعي را بهبود ببخشیم . نتايج اين پژوهش در نسخۀ روز اينترنتي نشريۀ پزشكي " ديوِلوپمنتال بيولوژي" منتشر شده است .

دكتر" لاري شرمن" ، از دانشمندان بخش علوم عصبي مركز پژوهشي مذكور و از اعضاي وابستۀ هيات علمي زيست شناسي سلولي و زيست شناسي رشد در دانشكدۀ پزشكي دانشگاه اُرگُن مي گويد : (( در طي مراحل ابتدايي نموّ مغز انسان در دوران جنيني ، ياخته هاي پايۀ مغزي كه آنها را با عنوان ياخته هاي پايۀ عصبي نيز مي شناسيم ، به نورون ها يا همان ياخته هاي عصبي تبديل مي شوند . در مراحل بعدي ، همان ياخته هاي پايه ، ناگهان تبديل ديگري را آغاز مي كنند و به ياخته هاي پي بان ( ويا  نوروگليا ) تغيير شكل مي دهند . ياخته هاي پی بان وظايف خاصي از جمله تغذيه و رسيدگي به نورون ها را بر عهده دارند . ما به دنبال اين بوديم كه بفهميم چه عواملي باعث مي شوند نحوۀ تبديل ياخته ها اينگونه عوض شود . به علاوه علاقه مند بوديم كه دقيقاً بدانيم آيا مي توان اين فرآيند را تحت فرمان درآورد و در راه دستيابي به شيوه هاي درماني از آن بهره برد ؟ نتیجۀ کار برای ما جالب توجه بود چرا كه نشان می داد احتمالاً عامل موثر بر اين عملكرد پراهميت تنها يك ژن منفرد مي باشد . )) ...